Çalışma İzni İşlemleri

Çalışma İzni İşlemleri

Çalışma İzni Nedir?

Çalışma izni bir ülkede yabancıların çalışmaya başlamadan önce resmi makamlardan alması gereken bir belgedir. Türkiye’de çalışma izni T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’ndan alınır.

Türkiye’de Yabancılar Hangi Şartlarda Çalışabilir?

• Türkiye’ye Giriş Şartlarını Taşımak

• Çalışma İzni Almak

• Çalışılacak İşin Yabancılara Yasaklanmaması

 

Çalışma İzni Almak Zorunlu Mudur? Hangi Durumlarda Çalışma İzni Alınır?

Türkiye’de yabancıların çalışma hakkı vardır. Yabancılar çalışma hakkını kullanabilmeleri için çalışmaya başlamadan önce çalışma izni almak zorundadır. İstisnalar dışında, bu zorunluluk mesleki eğitim veya staj yapmak isteyenler dâhil olmak üzere Türkiye’de çalışmak isteyen her yabancı için geçerlidir. 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu yabancıların çalışmaya ilişkin genel esaslarını ve çalışma iznini düzenlemiştir. Kanunda belirtilen kişiler çalışma izin muafiyetinden yararlanabilir veya çalışma izni almasına gerek yoktur.

Çalışma İzni Almadan Çalışmanın Sonuçları Nelerdir?

Kanunun öngördüğü durumlar hariç olmak üzere, çalışma izni almadan çalışmak kayıt dışı çalışma anlamına gelir ve suçtur. Çalışma izni almadan çalışıldığının tespit edildiği durumlarda;

• Yabancı ve İşverene İdari Para Cezası Uygulanır

• Yabancı Sınır Dışı Edilir

• Gerekli Durumlarda İşyeri Kapatılır.

Bununla beraber; Türk Ceza Kanununa göre, zorla çalıştırma ve insan ticareti suçu varsa işveren hapis cezasıyla cezalandırılır.

 

Çalışma İzni Almak İçin Bir İşverene Bağlı Çalışmak Zorunlu Mudur?

Genel kural, çalışma izni almak isteyen yabancının bir işverene bağlı olarak çalışmasıdır. Yabancılar çalışma iznine başvurmadan önce bir işverenle anlaşmalı, aralarında iş sözleşmesi imzalamalıdır. Yalnızca bağımsız çalışma izni alma hakkına sahip yabancılar bir işverene bağlı olmadan çalışma izni alabilirler. Bağımsız çalışma izni çok nadir olarak verilmektedir.

Çalışma İzni Almasına Gerek Olmayan Yabancılar Kimlerdir?

• Diğer Kanunlarda

• Türkiye’nin Taraf Olduğu İkili/Çok Taraflı Anlaşmalar veya Uluslar arası Sözleşmelerde Çalışma izni almadan çalışabileceği belirtilen yabancılar, çalışma izni almadan çalışabilir veya çalıştırılabilirler.

 

Yabancıların Yapamayacağı Meslekler Nelerdir?

2017 yılı itibariyle şu meslekler yabancılara yasaktır:

• Dişçilik

• Ebelik

• Eczacılık

• Veterinerlik

• Özel hastanelerde müdürlük

• Gemi adamlığı

• Avukatlık

• Noterlik

• Gümrük müşavirliği

• Güvenlik görevliliği

 

Çalışma İzni Türleri Nelerdir?

Çalışma izni üçe ayrılır:

• Süreli Çalışma İzni

• Süresiz Çalışma İzni

• Bağımsız Çalışma İzni

 

Çalışma İzni Hangi Sürelerle Verilir?

Yabancıya, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, belirli bir işyerinde veya bunların aynı işkolundaki işyerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıl geçerli çalışma izni verilir. Yabancıya aynı işverene bağlı olarak ilk uzatma başvurusunda en çok iki yıl, sonraki uzatma başvurularında ise en çok üç yıla kadar çalışma izni verilir. Kısacası, bir yabancı kesintisiz olmak üzere en fazla 1 + 2 +3 yıllık çalışma izni alabilir.

Süresiz Çalışma İzni Hangi Şartlarda Verilir?

Türkiye’de uzun dönem ikamet izni veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar süresiz çalışma izni alabilirler.

 

Bağımsız Çalışma İzni Hangi Şartlarda Verilir?

Profesyonel meslek mensubu yabancılar, diğer kanunlarda belirtilen özel şartları sağlamak kaydıyla bağımsız çalışma izni alabilirler.

Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?

Çalışma izni başvuruları yurtiçi ve yurtdışı olmak üzere iki şekilde yapılabilir. Çalışma izni başvuruları yurtiçinde doğrudan Bakanlığa, yurtdışında yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçilikleri veya Başkonsolosluklarına yapılır. Yurtdışı başvuruları çalışma vizesi başvurusu olarak yapılır ve bu makamlarca Bakanlığa iletilir. Başvurunun kabulü halinde işveren Bakanlığa e-devlet üzerinden elektronik başvuru yaparak başvuruyu devam ettirir. Yurtiçi başvuruları ise doğrudan elektronik başvuru ile başlar. Çalışma izni uzatma başvurusu yurtiçi başvuru

olarak yapılır. Elektronik başvuruda yabancıya ve işverene ait bilgiler ve gerekli belgeler sisteme girilir. Bundan sonra elden teslim edilmesi gereken belgeler Bakanlığa süresi içinde ulaştırılır. Böylece tamamlanmış olur. Fakat eğer istenirse diğer belgelerin ulaştırılması da zorunludur.

 

Çalışma İzni Başvurusunda Verilmesi Gereken Belgeler Nelerdir?

 

Çalışma İzinleri Başvuru Sisteminde İstenilen Temel Belgeler Şunlardır:

• Başvuru dilekçesi (işveren ve yabancı tarafından imzalanmış)

• Vekâletname (Elektronik başvurunun başvuru sahibinden farklı bir kişi tarafından yapılması durumunda)

 Yabancıya İlişkin Belgeler Şunlardır:

• Pasaport

• Diploma

• Fotoğraf

İşverene İlişkin Belgeler Şunlardır:

• Ticaret Sicil Gazetesi

• Bilanço veya Kar ve Zarar Tablosu

• İzin veya Kuruluş Belgesi (Başvuru

sahibinin uluslararası kuruluş, dernek, vakıf, temsilcilik ve irtibat bürosu kuruluşlarından birisi olması durumunda)

 

Çalışma İzni Başvurusu İçin Harç Yatırılır Mı?

 

Çalışma izni başvurusunun değerlendirilmesi eğer onay ile sonuçlanırsa harç yatırılması gerekmektedir. Harçlar süresine göre değişir ve her yıl güncellenir. Harç miktarı Bakanlık tarafından ilan edilir. Yurtdışı başvurularında harçlar çalışma vizesi harcı olarak ödendiğinden ayrıca çalışma izni harcı ödenmez.

 

Hangi Meslekler İçin Çalışma İzin Başvurularında Özel Nitelik Gereklidir?

• Mesleki Yeterlilik Gerektiren Sağlık Hizmetlerinde Çalışacak Yabancılar (Doktor, Hemşire, Sağlık Bakıcısı, Vb.) İçin Sağlık Bakanlığı Tarafından Düzenlenmiş Yabancının Mesleki Yeterliliğini Gösteren Ön İzin Belgesi Alınması

• Mesleki Yeterlilik Gerektiren Eğitim Hizmetlerinde Çalışacak Yabancılar (Öğretmen, Okul Yöneticisi, Vb.) İçin Milli Eğitim Bakanlığı Tarafından Düzenlenmiş Yabancının Mesleki Yeterliliğini Gösteren Ön İzin Belgesi Alınması

• Öğretim Elemanları İçin Yükseköğretim Kurulu Tarafından Düzenlenmiş Ön İzin Alınması Gerekir.

 

Çalışma İzin Başvuruları Nasıl Değerlendirilir?

 

Başvuru; süre, yetki ve başvuru yeri şartları bakımından öncelikle usul yönünden incelenir ve belge kontrolü yapılır. Başvuru şartlarından birinin olmadığı anlaşıldığında başvuru kabul edilmez. Başvurunun eksik evrak ile yapıldığı durumlarda ise sistem üzerinden evrak istenir. Bu eksiklikler tamamlanıncaya kadar başvurunun değerlendirilmesi ertelenir. Erteleme süresi, zorunlu sebeplerin varlığı dışında otuz günü aşamaz. Erteleme süresi sonunda eksiklikleri tamamlanmayan başvurular reddedilir. Yine, ilgili mercilerden görüş alınır. Özellikle dış başvurular için Dışişleri Bakanlığı’nın ve her

başvuru için İçişleri Bakanlığı’nın görüşü esastır. Bu aşamalardan sonra çalışma izin başvuruları esastan değerlendirilir. 6735 sayılı Kanun çalışma izni başvurusunun uluslararası işgücü politikasına

göre değerlendirileceğini hüküm altına almıştır. Uluslararası işgücü politikası ise;

 

• Uluslararası İşgücü Hareketliliği ve Bölgesel

Gelişmeler

• Öğretim Elemanları İçin Yükseköğretim Kurulu Tarafından Düzenlenmiş Ön İzin Alınması Gerekir.

• Göç Politikaları Kurulu Kararları

• İstihdam ve Çalışma Hayatına İlişkin Gelişmeler

• Sektörel ve Ekonomik Dönemsel Değişiklikler

• Kalkınma Planları ve Programları

• Yabancının Uyruğunda Bulunduğu Ülkeyle İkili Ekonomik, Sosyal ve Kültürel İlişkiler

• Türkiye’nin Taraf Olduğu İkili veya Çok Taraflı Anlaşmalar ve Uluslar arası Sözleşmeler

• Kamu Düzeni, Kamu Güvenliği ve Kamu Sağlığı unsurlarından oluşur.

 

Hangi Başvurular Kesin Olarak Reddedilir?

6735 sayılı Kanuna göre;

• Sahte veya Yanıltıcı Bilgi ve Belgelerle Yapılan

• Kanuni Süresi İçinde Yapılmayan veya Eksiklikleri Tamamlanmayan

• Yabancı İstihdam Edilmesine İlişkin Gerekçesi Yeterli Görülmeyen

• Gerekli Nitelik ve Uzmanlığı Taşımadığı Anlaşılan Yabancılara İlişkin Olan

• Yabancılara Yasaklanan Mesleklere İlişkin Olan

• 6458 Sayılı Kanun Gereğince, Türkiye’ye Girişlerine İzin Verilmeyecek, Vize Verilmeyecek veya Sınır Dışı Etme Kararı Alınacak Yabancılardan Olduğu İçişleri Bakanlığınca Bildirilen Yabancılara İlişkin Olan

• Kamu Düzeni, Kamu Güvenliği veya Kamu Sağlığı Açısından Türkiye’de Çalışmasında Sakınca Görülen Yabancılara İlişkin Olan

• Dışişleri Bakanlığının Uygun Görüşü Olması Durumu Hariç, Türkiye Cumhuriyetinin Tanımadığı veya Diplomatik İlişkisinin Bulunmadığı Ülke Vatandaşları İçin Yapılan

Başvurular Reddedilir.

Çalışma İzni Belgesinin Formatı Nasıldır?

Çalışma izni başvurusu olumlu değerlendirilen yabancıya çalışma izin belgesi düzenlenir. Çalışma izin belgeleri kart şeklinde düzenlenmektedir. Bu kartların üzerinde Bakanlığın soğuk mührü ve Bakanlık logolu hologramlı bandrol vardır. Kartta belirtilen bilgilerin geçerliliği internet üzerinden kolluk kuvvetleri ve teftiş personelince sorgulanabilir. Çalışma izin kartları yabancıların çalışacağı işyerlerine PTT tarafından nitelikli kurye aracılığıyla gönderilir.

Çalışma İzni Muafiyetinden Yararlanabilen Yabancılar Kimlerdir?

Kanunda Çalışma İzninden Muaf Tutulan Yabancılar Şöyledir:

• Kamu Yararına Çalışan Dernek Statüsüne Sahip Dernekler İle Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıflarda Gönüllü Olarak Çalışacak Yabancılar

• Yabancı Ülke Temsilciliklerine Bağlı Olarak Faaliyet Gösteren Okullarda, Kültür Kurumlarında ve Din Kurumlarında Görevli Yabancılar

• Dış Temsilciliklerde ve Uluslar arası Kuruluşlarda Görev Yapan Diplomatik Görevlilerin Özel Hizmetinde Çalışan Yabancılar

• Anonim Şirketlerin Türkiye’de İkamet Etmeyen Yönetim Kurulu Üyesi ve Diğer Şirketlerin Yönetici Sıfatı Olmayan Ortağı

• Sınır Ötesi Hizmet Sunucusu (Türkiye’de Gerçekleştirdiği Faaliyetleri Yüz Seksen Gün İçerisinde Doksan Günü Geçmemesi Şartıyla)

 

Kanunun Uygulama Yönetmeliği Gereğince Çalışma İzninden Muaf Tutulan Bazı Yabancılar Şöyledir:

• Bilimsel, Kültürel, Sanatsal ve Sportif Faaliyetler İçin Kısa Süreliğine Gelen

• Makine ve Teçhizatın Montajı, Bakımı, Onarımı Ve Eğitimi İçin Gelen

• Fuar ve Sirklerde Görevli Bulunan

• Üniversitelere Araştırma ve Bilgi Artırmak Üzere Gelen

• Türkiye’ye Önemli Hizmet ve Katkı Sağlayabilecekleri İlgili Kamu Kurumlarınca Bildirilen

• Avrupa Birliği Programları Kapsamında Gelen

• Stajyer Öğrenci

• Tur Operatörü Temsilcisi

• Profesyonel Sporcu ve Antrenör

• Gemi Adamı

 

Çalışma İzni ve Muafiyeti Hangi Durumlarda İptal Edilir?

Yabancının veya İşverenin Talebi Dışında Çalışma İzni veya Çalışma İzni Muafiyeti, Yabancının;

• Çalışma İzni veya Çalışma İzni Muafiyetinin Geçerlilik Tarihinden İtibaren Altı Ay İçinde Türkiye’ye Gelmemesi

• Pasaportunun veya Pasaport Yerine Geçen Belgesinin Geçerlilik Süresinin Uzatılmaması

• Çalışmasının Herhangi Bir Nedenle Sona Ermesi

• Çalışma İzni Başvurusunun Sahte veya Yanıltıcı Bilgi ve Belgelerle Yapıldığının

Sonradan Tespiti

• Turkuaz Kart Kapsamında Geçiş Süresi İçinde Talep Edilen Bilgi ve Belgeleri Sunmaması Ya Da Bunların Niteliklerini Kaybettiğinin Anlaşılması

• 6458 Sayılı Kanun Gereğince, Türkiye’ye Girişlerine İzin Verilmeyecek, Vize Verilmeyecek veya Sınır Dışı Etme Kararı Alınacak Yabancılardan Olduğu İçişleri Bakanlığınca Bildirilmesi

• Kamu Düzeni, Kamu Güvenliği veya Kamu Sağlığı Açısından Türkiye’de Çalışmasında Sakınca Olduğunun İlgili Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Bildirilmesi

• Sağlık Sebepleri veya Zorunlu Kamu Hizmeti Gibi Mücbir Sebepler Dışında Süreli Çalışma İzinlerinde Aralıksız Olarak Altı Aydan, Bağımsız ve Süresiz Çalışma İzinlerinde İse Aralıksız Olarak Bir Yıldan Uzun Süre Türkiye Dışında Kalması Durumlarında İptal Edilir.

Çalışma İzni Alındıktan Sonra İkamet İzni Almaya Gerek Var Mıdır?

Çalışma izni ikamet izni yerine geçmektedir. Bu nedenle, çalışma izni alan yabancıların ikamet izni almalarına gerek bulunmamaktadır.

Çalışma İzni Alındıktan Sonra Sosyal Güvenlik Sigortası Yaptırmak Zorunlu Mudur?

Türkiye’de çalışmak üzere çalışma izni alan veya çalışma izni almasına gerek olmaksızın çalışan yabancılar ile varsa işverenleri sosyal güvenlik yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. Sosyal sigorta yükümlülüklerini yerine getirmeden işçi çalıştırmak ve çalışmak suçtur. Sosyal güvenlik yükümlülüğü yerine getirmeden çalıştığı tespit edilen yabancının çalışma izni iptal edilir veya uzatılmaz.